21 Ekim 2017 Cumartesi
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 12°C
Açık
YAZAR DETAYI
Recep Alp
NÖROLOJİ KLİNİKLERİNDE KULLANDIĞIMIZ TETKİKLER!
Yazı Tarihi: 01 Temmuz 2017 Cumartesi 07:45

Özel Lüleburgaz Tıp Merkezi

Nöroloji Uzmanı

Doç. Dr. Recep ALP

 

Bu yazımızda nöroloji kliniklerinde hastalık tanı ve tedavileri için kullandığımız tetkikleri tanıtmak istiyorum. Sinir sistemi hastalıkların çoğunda yapılan tetkiklerle tanı kesinleştirilir. Tedavi süreçleri ve klinik takipler düzenlenir. Cerrahi tedavi gerekecek hastaların seçimi sağlanır. En sık kullanılan yöntemler elektrofiyolojik (Nörofizyolojik) tetkikler olarak bilinir ve bunlar en sık kullanılan ENMG, EEG ve PSG’dir.

 

EMG / ENMG (Elektronöromiyografi) Nedir?

ENMG; sinirler ve kaslardan alınan elektriksel sinyallerin kaydedilmesi anlamını taşır. Genelde yapılan işlem bu olmasına rağmen kısaca EMG olarak adlandırılır.

EMG; sinir ve kasları etkileyen hastalıklarda tanı koymak, tanıyı doğrulamak, işlev bozukluklarını ya da yapısal hasarların şiddetini belirlemek, hastalık sürecini izlemek ve uygulanan tedavinin etkisini değerlendirmek için başvurulan bir inceleme yöntemidir.

EMG incelemesinde hastaya farklı testler uygulanabilir. En çok uygulanan testler “sinir ileti çalışmaları” ve “iğne EMG’si” testleridir.

 

Sinir İleti Çalışmaları

EMG incelemesi sırasında; cilt üzerine yapıştırılan uyarıcı elektrodlarla sinirlerin belirli noktalarına verilen elektrik uyarıları ile bu sinirlerdeki sinyaller ortaya çıkarılır. Bu sinyal deri üzerine yerleştirilen kayıt elektrodları ile kaydedilir.

 

İğne EMG’si

Bu işlem; iğne elektrotu adı verilen özel bir kayıt elektrotlarının kas dokusu içine batırılması ve kas lifleri üzerinde elektriksel sinyallerin kayıt altına alınması amacıyla yapılmaktadır.

Kas liflerinin hafif ve güçlü kasılmaları sırasındaki ürettikleri sinyaller değerlendirilir. Böylece saptanan hastalığın vücudun neresinde olduğuna ya da yaygın bir hastalık durumunda hastalığın yaygınlık derecesine ilişkin bilgiler elde edilir.

 

EMG Hangi Durumlarda Yapılır?

El ve ayaklarda uyuşma, ağrı gibi durumlarda,

Diyabet, B12 vitamini, folik asit eksikliği gibi metabolik şikâyetlerde,

Toksik maddelerle ilgili işlerde çalışılması,

Bağışıklık sistemi hastalıkları,

Kalıtsal nedenler,

Çocuk felci,

ALS,

Kas hastalıkları,

Sinir hastalıkları.

Organ yetmezlikleri (Böbrek, Karaciğer),

Romatizmaya bağlı hastalıklar,

Kanser,

Kronik alkol kullanımı,

Travmatik sinir yaralanmalarında,

Enjeksiyon hasarlanmalarında,

 

 

 

 

 

 

 

Elektroensefalografi (EEG) Nedir?

 

Epilepsili (Sara) hastaları ve şüphe oluşturan nöbet bozuklukları olan hastaları incelemekte kullanılan önemli bir tetkiktir. Beynin elektriksel aktivitesini ölçmek için EEG cihazı kullanılmaktadır. 

 

EEG tetkikinin amacı tanının desteklenmesi, sınıflanması, fokal beyin lezyonunun araştırılması ve epilepsi hastalarının izlenmesidir.  Buna karşın tek başına EEG bulgusu epilepsinin tanısı için yeterli değildir.  Epilepside önemli olan, klinik nöbetlerin varlığıdır.  EEG tanıyı dışlamaz ancak tanıyı destekler.  Epilepsi hastasında EEG normal olduğu zaman, gerekirse özel elektrodlarla EEG'ler yinelenebilir. 

 

EEG çekim sırasında hastaların tok, uyanık ve gevşek bir halde olması sağlanmalıdır.  Yine çekim sırasında üç dakikalık hiperventilasyon (hızlı ve derin nefes alıp verme) yaptırılmalı, fotik uyarı (belli süre ve aralıklarla parlak ışık) verilmelidir.  Gerekli hallerde uyku, uzun uykusuzluk ve diğer aktivasyon yöntemleri uygulanabilir.

 

Dijital EEG cihazları, kayıtların saklanması ve gerekli hallerde yeniden değerlendirilmesi için önemli derecede kolaylık sağlamaktadır.

 

EEG laboratuvarlarında epileptik aktiviteyi ortaya çıkarma amacıyla kullanılan yöntemlere Aktivasyon Yöntemleri denir. Bu yöntemler:

     

a. Göz açıp kapama, görsel uyarılarla ortaya çıkan nöbetler için kullanılmaktadır.

 

b. Hiperventilasyon, bütün EEG laboratuvarlarında kullanılır.  Aç karnına hiperventilasyon yapılırsa delta yavaş dalgaları ortaya çıkar.  Bu nedenle hastaların EEG çekimlerinin tok karnına yapılması gerekir.

 

c.  İntermittent fotik uyarı, saniyede 1-30 kez yinelene flaş uyarısı ile yapılır.

 

Uyku EEG’si

 

Bazı nöbet çeşitleri uykusuzluk veya uykunun azaltılması ile uyarılmaktadır.  Böyle durumlarda hastanın uzun süre uykusuz kaldıktan sonra EEG çekiminin yapılması gerekir. Jeneralize ve parsiyel deşarjların ortaya çıkarılmasında derin uyuklama, nREM, birinci ve ikinci devreyi kapsayan 10 ila 30 dakikalık çekimin önemi büyüktür.

 

Video Monitörizasyon

 

Uzun süreli monitörleme, epileptik olmayan atakların ayırt edilmesi, ilaçla kontrolü sağlanamayan ve nöroradyolojik olarak patoloji sağlanamayan olgularda, nöbet ile EEG arasındaki bağlantıyı ortaya çıkarmak ve incelemek, nöbet tipinin, iktal patternlerinin belirlenmesi ve uygun ilaç seçiminin yanında saçlı deri ve derin elektrodlarla cerrahi endikasyonun araştırılmasına yönelik olarak kullanılır.

 

 EEG çekiminin yapıldığı durumlar

Epilepsi,

Başağrıları,

Bayılmalar,

Titremeler,

Unutkanlık,

Demans, Ensefallitler,

 

POLİSOMNOGRAFİ (PSG) nedir?

 

Polisomnografi, gece normal uyku esnasında, beyin ve vücutta tüm sistemlerin, kafa, yüz ve tüm vücut bölgelerine konulan sensörler yardımıyla kaydedilmesini içerir. Uyku bozuklukları laboratuvarlarında yapılır. Hastalar gece gelir ve tetkik gece uykusu sırasında yapılır. Tetkiki, uyku tıbbı konusunda eğitim almış olan uyku tıbbı teknisyeni yapar. Tetkikte kullanılacak sensörler yerleştirildikten sonra hasta yatırılır ve kayıt başlar. Vücudun tümünden tüm gece boyunca alınan sinyaller, uyku tıbbı konusunda eğitim almış bir hekim tarafından analiz edilir, değerlendirilir ve tanı bu şekilde konulur. Hastaya, bu hekim tarafından, saptanan hastalığı konusunda bilgi verilerek tedavi planlanır

 

Uyku Hastalıklarının Tanısı Nasıl konulur?

Uyku hastalıkları çok geniş bir gruptur. Yapılan son sınıflamada 85 farklı hastalık tanımlanmıştır. Bunlar arasında;

 

Uykusuzluk

Aşırı uykululuk,

Uykuda hareket hastalıklarında

Uyku apne sendromu

Uykuda epilepsi nöbetleri,

Parasomni,

Narkolepsi,

 

 

Sayılan uyku hastalıklarında uyku tetkiki gereklidir. Ayrıca Uykuda şaşkın bakma, uykuda konuşma, uykuda yürüme veya uyku terörü tek başına bulunabilir veya başta uyku apne sendromu olmak üzere başka uyku hastalıkları tarafından tetiklenebilir. Her iki durumda tedavi farklılık gösterir. Bunun uyku tetkiki ile belirlenmesi, doğru tedavi planlanması açısından şarttır.

 

Uyku hastalıklarının tanıları, tüm dünyada standart olarak kullanılan, tam olarak belirlenmiş tanı kriterlerine göre konur. Bu tanı kriterleri hastalık belirtileri, uyku tetkiki özellikleri ve yukarıda bahsedilen diğer tanı yöntemlerinden saptanan bulguları içerir. Uyku hastalıklarında tanı ve tedavisi, bu konuda eğitim almış ve uzmanlaşmış hekimlerce yapılmalıdır.

Bu yazı 1093 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» NÖROLOJİ KLİNİKLERİNDE KULLANDIĞIMIZ TETKİKLER!
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter