26 Haziran 2019 Çarşamba
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Fırat ÇALIŞKAN-Sosyal Güvenlik Uzmanı
ÇALIŞANA ZAM ZORUNLU MU?
Yazı Tarihi: 26 Aralık 2018 Çarşamba 07:33

e-mail : caliskanfirat@gmail.com

facebook : firatcaliskansgm

 

Çalışanlar her yılın sonunda yeni yıla girilirken ücretlerinde bir zam olup olmayacağını, olacaksa ne kadar olacağını konuşmaya başlarlar. İşverenler, personellerine her yıl belirli oranlarda ücret zammı yapmaktadırlar. Bu ücret artış oranları işyerlerinin uygulamasına göre değişir.

İşverenin çalışanlarına her yıl zam yapıp yapmaması sürekli tartışılan bir konudur. Çalışanlara zam yapılması uygulamaya dayalı ve yasal olarak zorunlu  değildir.

İş Kanunu’ndan da işvereninin çalışanın ücretine zam yapması yasal zorunluluk değildir ancak  iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ile bu konuda düzenleme getirmek mümkündür. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde ücret zammı yapılmasının işverenin iradesinde olduğu hallerde, ücret zammı yapılmaması yasaya da aykırı olmayacak ve işçi ücret zammı ile ilgili talepte bulunamayacak, ayrıca  iş akdini feshetmesi mümkün olmayacaktır. Bunun sınırını da her şekilde eşitlik ilkesi belirleyecektir.

Ancak çalışan motivasyonu ve çalışanların çalıştıkları kuruma bağlılığı açısından değerlendirildiğinde ücret zammı konusunun işyeri uygulamaları açısından önemli bir yeri vardır.

İşveren eğer işçi ile yaptığı sözleşmede zam yapma taahhüdünde bulunmadı ise, işçisinin ücretine zam yapmak zorunda değildir. Hatta zam yapmama kararı aldı ise bu durum çalışana iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı kazandırmamaktadır. Ancak zam kararı alınmışsa bu durumda işveren zam miktarını belirli kriterlere göre belirlemek zorundadır. İş sözleşmesinde yapılacak zam oranının ve süresinin belirlenmemesi halinde işveren zam yapmaya zorlanamaz. Bu durumda zam yapılıp yapılmayacağı veya yapılacaksa zammın oranı, işçinin performansı, pozisyonu, kıdemi, enflasyon oranı, sektördeki ve işyerindeki ücretlerin genel durumu göz önünde bulundurularak işveren tarafından belirlenecektir. Bu durumda işçilerin zam beklentileri karşılanmazsa istifa eden işçinin tazminat hakkı olmaz.

 

-MAAŞINI ALAMAYAN NE YAPACAK?-

 

İş kanununun 32. maddesinde maaş şöyle tanımlanmıştır: “Genel anlamda ücret; bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.”

İşveren 5 kişinin üzerinde personel çalıştırıyor ise çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit ödemesini banka hesapları dışında ödeyemez.

İş ya da toplu iş sözleşmelerinde aksine bir hüküm yoksa işçinin ücreti, çalıştığı ayı takip eden ayın birinci gününde ödenmek zorundadır. İş kanununun 34. maddesinde ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde zorunlu nedenler dışında ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Gününde ücretini alamayan işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.

Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.

Maaş, ödeme tarihinden itibaren ayın 20’sine kadar ödenmez ise; 21’inci gün itibarıyla İş Kanunu’nun 26. maddesine göre 6 günlük (hak düşürücü) süre içinde 4857 sayılı iş kanunun 24. maddesi II e bendinde tanımlanan “ İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” maddesini gerekçe göstererek hizmet akdini haklı sebeple tazminatını almak kaydı ile fesih edebilir.

 

*****              *****              *****              *****

 

OKURDAN GELENLER

SORU: 1 Mart 1973 doğumluyum. SSK giriş tarihim 30 Kasım 1995. 6045 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim. Ayrıca prim günlerim dolduğu için çalışırsam maaşım düşer mi? İsmail T.

 

CEVAP: Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 56 yaş ve 5.825 güne tabisiniz. Günleriniz dolmuş. Eğer askerlik yaptıysanız sadece 8 gün askerlik borçlanması yaparak emeklilik yaşınız bir yaş yani 55’e düşürebilir ve 1 Mart 2028 günü emekli olabilirsiniz.

Gelelim diğer sorunuza hizmet listenizi incelediğimde kazançlarınız asgari ücret düzeyinde yatırılmış.

1.1.2000 sonrası ve de özellikle 1.10.2008 gününden sonra asgari ücret veya asgari ücrete yakın ücretle adına prim ödenenler veya kendileri prim ödeyenlerin ilerde emekli olduklarında alacakları emekli aylığı her ay 3-4 lira düşer. Maalesef siz de bu kategoridesiniz.

Çalıştıkça emekli aylığınız düşmektedir. Düşüşü engellemenin yolu da var tabii.

 

Bu yazı 1347 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» Yanlış meslek kodu bildirene ceza
» Yurtdışında yaşayan ev hanımlarının emekliliği
» TELAFİ ÇALIŞMASI NEDİR?
» Kadınlarda Staj Sigortası Emeklilik Yaşını Öne Çekebilir
» Raporlu işçi farklı bir işyerinde çalışabilir mi?
» Engellilerin Sosyal Güvenlik Hakları 
» Ramazan Ayında Sağlanan Yardımlardan Yapılacak Kesintiler
» GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA
» KIDEM TAZMİNATI FONU
» SAHTE SİGORTALILIK
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter