26 Mayıs 2019 Pazar
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Fırat ÇALIŞKAN-Sosyal Güvenlik Uzmanı
FAZLA MESAİ ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR
Yazı Tarihi: 06 Mart 2019 Çarşamba 07:36

4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık çalışma süresi 45 saattir. 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilir. Fazla mesai yaptırılmasının nedenleri kanunda belirtilmiştir. İşçi fazla mesai onay formunu imzalamadıysa işveren işçiyi fazla mesai yapmaya zorlayamaz. Sürekli şekilde fazla mesai yaptırılması kanuna aykırıdır.Bir işçi yılda en fazla 270 saat fazla mesai yapabilir. İşçi kendisi rıza gösterse bile yılda 270 saatten daha çok fazla mesai yapamaz. Yıllık fazla mesai süresi hesaplanırken, yarım saatten kısa fazla mesailer yarım saat, yarım saatten uzun, bir saatten kısa fazla mesailerin bir saat olarak değerlendirilir.

Örneğin; iş yerindeki mesainin sabah 08.30 akşam 17.30 olduğunu kabul edelim. Bu durumda akşam 17.30’dan sonra yapılan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilecektir.  

Bu örnekte günlük çalışma süresi 8 saattir. (1 saatlik öğlen arası verildiği kabul edelim ve öğlen dinlenmeleri/ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz) Bu durumda iş yerinde haftanın 5 günü çalışmakta yerleşik uygulama ise ya da sözleşme ile belirlendiyse bu iş yerinde haftalık çalışma süresi 40 saattir. Bu durumda hafta içi akşam çalışılan fazla süreler hafta bazından toplam 5 saate kadar “fazla sürelerle çalışma” olarak kabul edilecektir ve her bir saat başına düşen ücret yüzde 25 arttırılacaktır.  

Haftalık 45 saate ulaşıldıktan sonra ise hafta içi akşam 17.30’dan sonraki her bir saat çalışma “fazla çalışma” olarak kabul edilecek ve bir saate düşen normal ücret yüzde 50 arttırılacaktır.  

 

-Hafta tatilinde fazla mesai-

İş Kanunu’nun 46. maddesinde, bu kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan  işçilere tatil gününden önce aynı Kanun’un 63. maddesine göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saatdinlenme (hafta tatili) verilmesi ve çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak işçiye ödenmesi gerektiği açıklanmaktadır.

Ancak Kanun’da hafta tatilinin hangi gün olacağı belirtilmemiştir. Bu nedenle İş Kanunu bakımından hafta tatilinin Pazar günü kullandırılması zorunlu bulunmamaktadır. 

İşçi tatilden önce  haftalık  45 saatlik çalışma süresini tamamlamışsa hafta tatilinde çalışması durumunda, çalışılan  her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde 50 yükseltilmesi suretiyle  zamlı olarak ödenecektir. Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda ise ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışma sayılacağından,  fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde 25 yükseltilmesiyle  ödenecektir.   

 

Örneğin, iş yerinde sabah 08:30 akşam 17:30 çalışılmaktadır. Personelin normal bir saate isabet eden ücreti 50 TL’dir.  Personel cumartesi gelmiş ve 9 saat mesai yapmıştır.  

45 saate kadar geçen süre 5 saat. Bu sürenin ücreti   10x0,25 = 2,5 TL x 5 saat = 12,5 TL (Fazla sürelerle çalışma ücreti)  

45 saati aşan kısım 4 saat için de  10 x 0,50 = 5 TL x 4 saat = 20 TL (Fazla çalışma ücreti)  

Normal hak ettiği bir saatlik ücret 10 TL x 8 saat = 80 TL (Normal mesai ücreti) 

Toplam alacağı ücret: 80 + 20 + 12,5 = 112,5  TL’dir.

 

-Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma-

Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun uyarınca bayramlar; Ulusal Bayram, Yılbaşı, Resmi ve Dini Bayram günleri olarak dörtlü bir sınıflandırmaya tabi tutulmaktadır.

29 Ekim günü, 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren başlamak üzere Ulusal Bayram olarak kabul edilmektedir.   

İş Kanunu kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenmek zorundadır.  İşçinin tatil günü için eline geçecek ücret tatilde çalışıp çalışmamasına göre değişmektedir. Tatil ücreti hukuki olarak iş karşılığı olmaksızın kanundan dolayı yapılan bir ödeme olduğundan tatil yapmayıp çalışması halinde hak ettiği ikinci ücret hukuken tatil ücreti değil çalışmasının karşılığı olan ücret olarak kabul edilmektedir.

 

Örneğin, işçi haftalık 45 saatlik çalışma süresini doldurmuş ve 23 Nisan günü de çalışmıştır. Çalıştığı bugüne hak kazandığı ücret normal ücretinin yüzde 250 zamlı miktarıdır. Normal yevmiye 150 TL bayram yevmiyesi 150 TL ve fazla çalışma ücreti 75 olmak üzere toplam bordroya yansıyacak ücret yüzde 250 zamlı ücret olacaktır.  

 

Özetlemek gerekirse, Ulusal bayram günü veya genel tatil gününün hafta tatiline denk gelmesi ve işçinin bugün çalışmaması halinde, işçiye sadece bir günlük ücreti ödenir. Hem ulusal bayram veya genel tatil ücreti, hem hafta tatili ücreti birlikte ödenmez. Ancak, işçi bu hafta tatilinde (ulusal bayram veya genel tatilin denk geldiği hafta tatilinde) çalışıyorsa, bunun fazla çalışma sayılması ve en az 2,5 gündelik ücreti ödenmesi gerekir. 

Ulusal bayram günü veya genel tatil gününün, çalışılmayan cumartesi gününe denk gelmesi halinde, işçiye iki günlük ücret değil, sadece bir günlük ücret ödenecektir. 

Yani  işçi 1Mayıs,23 Nisan veya dini bayramda gelip çalıştıysa, ilk önce bu işçi fazla süreli çalışması yoksa fazla çalışması sonra ilaveten genel tatil ücreti hesaplanır.

Bu yazı 1593 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» Raporlu işçi farklı bir işyerinde çalışabilir mi?
» Engellilerin Sosyal Güvenlik Hakları 
» Ramazan Ayında Sağlanan Yardımlardan Yapılacak Kesintiler
» GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA
» KIDEM TAZMİNATI FONU
» SAHTE SİGORTALILIK
» Deneme süresinde işçilerinizi sigortasız çalıştırmayın
» HAFTA TATİLİNDE ÇALIŞMA
» İKALE TAZMİNATLARINDA VERGİ İADESİ
» İSTİHDAM TEŞVİKLERİ -2-
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter