04 Ağustos 2020 Salı
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Fırat ÇALIŞKAN-Sosyal Güvenlik Uzmanı
ÇALIŞANLARIN ÜCRETLİ VE ÜCRETSİZ İZİN HAKLARI
Yazı Tarihi: 22 Temmuz 2020 Çarşamba 11:34

Çalışanlar için izin dönemleri ve kullanabileceği izinler çok önemli bir konudur.  Yeni bir işe başlarken ya da devam eden iş yaşamında pek çok çalışanın kafasında soru işaretleri oluşturan bir konu olan ücretli izin ve ücretsiz izin nedir, hangi durumlar ücretli izin veya ücretsiz izin kapsamına giriyor ya da girmiyor. Bu hafta tüm çalışanları yakından ilgilendiren ücretli izin veya ücretsiz izin konusuna değindim.

Ücretli ve ücretsiz izni ayıran en büyük fark ücretli izinde işçi çalışmadığı dönemde dahi kendisine normal ücreti ödenir, ücretsiz izinde ise işçinin izinli olduğu süre içerisinde herhangi bir ücret ödemesi yapılmaz. 4857 sayılı İş Kanunumuzda sayılmış işçinin ücretli izin hakları bulunmaktadır.

 

Yıllık Ücretli İzin

İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 14 günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara 20 günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden, az olamaz.

Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır. Ancak 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

Doğum İzni

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır. Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılır.

Yarım Günlük Doğum İzni

4857/74 Analık izninin bitiminden sonra kadın işçi ile 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri halinde 1. doğumda 60 gün, 2. Doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğumda bu süreler 30 gün uzar, engelli doğum olması halinde ise bu süreler 360 gün olarak uygulanır. Bu fıkradaki hükümlerden yararlanılan süre içinde süt izni uygulanmaz. Çalışılmayan Yarım günün ücreti İş-Kur tarafından ödenir.

Ölüm İzni

İşçilerin ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde 3 güne kadar verilecek izinlerdir.

Evlenme İzni

İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi hâlinde 3 gün ücretli izin verilir.

Babalık İzni

İşçiye; eşinin doğum yapması hâlinde 5 gün ücretli izin verilir.

Engelli Çocuk Tedavisi İzni

İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, Bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 güne kadar ücretli izin verilir.

Periyodik Kontrol İzni

Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için 1 gün ücretli izin verilir.

Süt İzni

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni verilir.

İş Arama izni

Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için İş arama izninin süresi günde 2 saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir.

Evlat Edinme İzni

3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene Çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık hali izni kullandırılacaktır.

Hafta Tatili İzni

4857 sayılı iş kanununun 46. maddesi hafta tatili hakkını düzenlemektedir. Buna göre; haftanın iş günlerinde eksiksiz olarak çalışmış olan işçiye 7 günlük zaman diliminde 24 saat kesintisiz dinlenme verilmesi esastır. Hafta tatili gününün ücreti herhangi bir çalışma karşılığı olmaksızın işveren tarafından işçiye ödenmektedir.

 

-ÜCRETSİZ İZİNLER-

4857 Sayılı İş Kanunumuzda ücretsiz izinle ilgili bir düzenleme yapılmamış olmakla birlikte ücretsiz izinle ilgili olarak işçinin rızası ile yazılı olarak işverenden ücretsiz izin talebinde bulunması yeterlidir. Ancak ücretsiz izin işverenin de işçinin bu talebini kabul etmesi halinde uygulanabilmektedir. İşverenlerin, işçinin isteği dışında ve tek taraflı olarak işçinin de kendi kararıyla ücretsiz izin kullanması mümkün değildir. Ancak, koronavirüs nedeniyle işveren işçilerin onayı olmadan da ücretsiz izne çıkarabiliyor. Ücretsiz izne çıkarılan işçiler ücretsiz izinde oldukları her gün için devletten 39,24 TL ödeme alabiliyor.

Doğum İzni

Doğum yapan işçiler doğumdan sonra rapor süresinin bitiminde talep etmesi halinde 6 aya kadar ücretsiz izne çıkabilmektedir.

Yol İzni

Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.

 

BİLGİLENDİRME: Geçtiğimiz hafta ‘Az Tehlikeli İşyerlerinde Hekim ve Uzman Çalıştırma Yükümlülüğü Başladı’ başlıklı köşemde yeni bir erteleme olmaması halinde 1 Temmuz 2020 tarihi itibariyle 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğu başladığını yazmıştım. Yazımdan bir gün sonra Komisyonda kabul edilip Meclis gündemine gelen yeni torba yasada bu sürenin 31.12.2023 tarihine uzatılması teklif edildi. Teklifin kabul edilmesinin ardından resmi gazete ’de yayınlanarak yürürlüğe girmesi beklenen yasanın ardından az tehlikeli İşyerlerinde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüğü 31.12.2023 tarihine ertelenecek.
 

e-mail : caliskanfirat@gmail.com

facebook : firatcaliskansgm

Bu yazı 2689 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» NORMALE DÖNEN İŞVERENE PRİM TEŞVİKİ
» Ayda 9 gün çalışan GSS Primi Ödemeyecek
» ÇALIŞANLARIN ÜCRETLİ VE ÜCRETSİZ İZİN HAKLARI
» Az Tehlikeli İşyerlerinde Hekim ve Uzman Çalıştırma Yükümlülüğü Başladı
» Yurtdışı Borçlanmasıyla Emekli Olanlara Çalışma Kolaylığı
» Asgari Geçim İndirimi Alma Durumları
» SGK Hizmet Dökümü
» TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ ?..
» SGK’ya gitmeden işlemlerinizi e-devletten yapabilirsiniz
» YILLIK ÜCRETLİ İZİN
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter